Metody wychowawcze



Metody wychowania stanowią składową procesu wychowania. Metodę wychowania może zdefiniować jako systematycznie stosowany sposób postępowania rodzica (wychowawcy), który zmierza do wywołania                  u dzieci (wychowanków) aktywności własnej, prowadzącej do realizacji celu wychowawczego. Wychowanie nie może być jednorazową próbą oddziaływania na dziecko, ale musi stanowić świadome, intencjonalne i uporządkowane działanie, zmierzające do osiągnięcia względnie trwałych zmian w rozwoju osobowości dziecka, i to zarówno w sferze intelektualnej, emocjonalnej, społecznej, co i kulturalnej, fizycznej, moralnej oraz duchowej. Proces wychowania implikuje zatem w sobie systematyczność, planowanie, kontrolę i konsekwencję. Do najczęściej stosowanych metod wychowawczych zaliczyć można:

  • Metodę modelowania – jedna z najskuteczniejszych metod wychowania, odwołująca się do obserwacji i naśladowania przez dzieci zachowań dorosłych. Osoby dorosłe z najbliższego otoczenia dziecka, szczególnie w pierwszych latach jego życia, to niedoścignione ideały, które imponują pod każdym względem. Maluchy są bezkrytyczne wobec nich, obserwują ich, identyfikują się z nimi                i próbują naśladować, czyli zachowują się w podobny sposób.
  • Metodę  perswazji –  to metoda oddziałująca za pomocą słowa. Polega na wyjaśnianiu, argumentowaniu, tłumaczeniu zasad postępowania i korygowaniu błędów w zachowaniu dziecka. Podczas perswazji warto odwoływać się do przykładów, wywoływać empatię, poruszać wewnętrzny świat przeżyć malca, pytać o jego zdanie na dany temat. Nie wolno perswazji mylić z przymusem ani moralizowaniem.
  • Metodę zadaniową – polegającą na zaaranżowaniu dzieciom konkretnych sytuacji zadaniowych, które wymagają współpracy i podjęcia wysiłków, by zrealizować określony cel, mający doprowadzić do wzrostu ich wiedzy i wzbogacenia o nowe doświadczenia oraz umiejętności. Metody zadaniowe świetnie wkomponowują się w różnego rodzaju działalności zabawowe, teatrzyki, spektakle, wykonywanie wspólnych projektów czy tworzenie grupowych prac plastycznych. Dzieci uczą się negocjowania, konstruktywnej komunikacji, akceptacji norm społecznych. Podejmują określane role społeczne, rozwiązują konflikty i wzbogacają swoje umiejętności interpersonalne.
  • Dyskutowanie i wyjaśnianie – polega na wymianie zdań na linii dorosły-dziecko. Porozumiewanie się powinno mieć charakter partnerski na bazie analizy, oceny argumentów każdej ze stron. Zadaniem dorosłego jest dzielenie się własnym doświadczeniem, interpretowanie pewnych faktów, ukazanie dróg dojścia do wyznaczonych sobie przez dziecko zadań.
  • Inspirowanie i stymulowanie aktywności dziecka – osoby dorosłe mobilizują dziecko do wyznaczania sobie celów i wspierają go w dążeniu do ich realizacji. Podpowiadają kierunki działań        i zachęcają do samodzielnych osiągnięć.
  • Wyrażanie aprobaty i dezaprobaty – metoda wychowawcza odwołująca się do wyrażania swojej akceptacji lub braku akceptacji dla pewnych poczynań i sposobów zachowania dziecka. Opiera się na stymulowaniu dziecka do powtarzania działań, które służą jego rozwojowi, natomiast wszelkie reakcje dysfunkcjonalne poddaje się krytyce, żywiąc nadzieję, że dziecko, któremu zależy na zdaniu opiekunów, zmodyfikuje swoje postępowanie.
  • Dostarczanie wiedzy i ćwiczenie – podstawą wychowania jest wyposażenie dziecka w informacje             o tym, jak można się zachować i jaka jest najbardziej konstruktywna (akceptowana społecznie) forma postępowania w danym kontekście sytuacyjnym. Dziecko dysponujące wiedzą na dany temat ma szansę zachować się w korzystny dla wszystkich sposób. By reakcja się utrwaliła, warto ją powtarzać, ćwiczyć i instruować, udzielając wskazówek postępowania.
  • Kary i nagrody – kary to wzmocnienia negatywne, które mają wygasić nieakceptowane formy zachowań, natomiast nagrody to wzmocnienia pozytywne, mające utrwalić i wzmocnić zachowania konstruktywne, przejawiane przez dziecko.

Szczególnie skutecznym środkiem wychowania są nagrody. Mają one wartości zachęcające i pobudzające do wysiłku, toteż winny być jak najczęściej uwzględniane w działaniach wychowawczych. W naszym przedszkolu:

 

Nagradzamy za:

·         podporządkowanie się umowom, zasadom wspólnie ustalonym;

·         bezinteresowną pomoc słabszym;

·         wysiłek włożony w wykonanie pracy, zadania (uwzględniając możliwości dziecka);

·         bardzo dobre wypełnianie przyjętych na siebie obowiązków itp.

 

Formy nagród:

·         pochwała indywidualna;

·         pochwała wobec grupy lub osób znaczących;

·         wręczenie umownej „odznaki” (naklejka serduszka, medal);

·         udostępnienie atrakcyjnej zabawki lub wybór na „ważną osobę” (np. dyżurnego);

·         uzyskanie jakiegoś przywileju (np. możliwość wyboru rodzaju zabawy, czytanej książki).

 

Ustalając pewne pozytywne wzorce postępowania, zakazy itp. Winniśmy również pamiętać o ustaleniu ogólnych konsekwencji za brak podporządkowania się nim.

 

Kary stosujemy za:

·         świadome nieprzestrzeganie ustalonych zasad i norm współżycia w grupie i przedszkolu;

·         stwarzanie sytuacji zagrażającej bezpieczeństwu własnemu i innych;

·         agresywne zachowanie skierowane na dorosłego, dzieci, przedmioty (lub przeszkadzanie innym                      w zabawie);

·         niszczenie cudzej własności oraz wytworów prac innych dzieci.

 

Formy kar:

·         słowne upomnienie czy rozmowa (przypomnienie obowiązujących zasad);

·         poinformowanie osób znaczących o przewinieniu;

·         odsuniecie na krótki czas od zabawy ( w atmosferze spokoju i rzetelnej informacji dotyczącej czynu, a nie uderzające w charakter dziecka);

·         upomnienie wobec grupy;

 



powered by cmsimple.dk - template by cmsimple-styles.com