Ćwiczenia usprawniające grafomotorykę ręki


 

Sprawność manualna i graficzna dzieci z jednego rocznika jest bardzo różna. Niektóre dzieci  które bez specjalnego wysiłku uczą się rysunku, odwzorowywania, a później pisania.

Ale są i takie, których ruchy są nieskoordynowane, ręce mało sprawne, a wykonanie czynności graficznej (prostej) staje się dużym wyzwaniem urastającym nawet do rangi problemu. Również prace plastyczne tych dzieci, pomimo największego wysiłku z ich strony - są niedokładne, niestarannie wykonane, często zabrudzone i zazwyczaj wypadają na niekorzyść w porównaniu z pracami swoich rówieśników. Zdarza się również, że prace są ubogie w treść, często jednobarwne, oceniane jako smutne.

Pamiętać jednak należy, że każde z tych dzieci włożyło duży wysiłek w wykonanie swojej pracy, taki na miarę swoich indywidualnych możliwości.

Nie oceniajmy prac w kategoriach zła – dobra. Taka ocena budzi żal, niechęć, a nawet bunt i pogłębia trudności dziecka. Dziecko wtedy nie tyle nie może, nie umie, a coraz częściej nie chce wykonywać prac graficznych.

Dziecko o niższych umiejętnościach manualnych włoży dwa razy więcej pracy i poświęci więcej czasu niż dziecko, któremu prace plastyczne nie sprawiają kłopotu.

Dlatego musimy zdać sobie sprawę, że z dzieckiem o obniżonej sprawności manualnej i graficznej trzeba pracować nie tyle więcej, ile inaczej (częściej, w krótszym czasie i bardzo systematycznie).

Trzeba dobierać odpowiednie ćwiczenia uwzględniające rodzaj zaburzenia oraz stopniować trudności tak, by dziecko widziało efekty swojej pracy i uwierzyło, że może wykonać powierzone mu zadania.

Przyczyny zaburzeń:

  • organiczne
  • emocjonalne
  • społeczne.

I. ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE CAŁĄ RĘKĘ

Proponowane ćwiczenia:

  1. Rysowanie w powietrzu, gumką na ławce, palcem na stole, na piasku, potem farbą, kredką
    - linii prostych poziomych (od strony lewej do prawej) i pionowych (z góry od dołu)
    - kół i spirali, najpierw dużych, stopniowo coraz mniejszych ze zwróceniem uwagi na płynność ruchów, koła powinny być rysowane w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara
    - linii falistych, łuków otwartych u góry i u dołu, elementów literopodobnych
    - prostych figur geometrycznych - trójkątów, kwadratów
    - znanych figur.
  2. Wykonywanie wszystkich podanych w punkcie pierwszym ćwiczeń w takt dobrze dobranej melodii oraz kreślenie na papierze wzorów podanych  wcześniej.
  3. Malowanie grubym pędzlem przy użyciu farb lub pasteli najlepiej na pociętym papierze pakowym:
    - zamalowywanie dużych płaszczyzn w pasy podłużne lub poprzeczne, jedno lub wielobarwne
    - malowanie dużych, stopniowo coraz mniejszych kół położonych obok siebie
    - malowanie farbami barwnych plam dowolnej wielkości
    - malowanie form okrągłych i falistych oraz spirali
    - próby malowania szlaczków z poznanych elementów
    - malowanie rysunków według wzoru.


II. ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE DŁOŃ I PALCE

Proponowane ćwiczenia:

  1. Stukanie czubkami palców, na przemian różnymi palcami jednej lub obu rąk, przepychanie przedmiotów po stole, chwytanie drobnych zabawek i przekładanie w inne miejsce (np. do koszyka).
  2. Malowanie suchym palcem na papierze zamalowanym farbą.
  3. Lepienie z plasteliny i masy solnej

- wałkowanie cienkich wałków i komponowanie różnych kształtów
- lepienie rozmaitych form.

  1. Modelowanie w glinie:

- wyciskanie w kulce wgłębienia np. miseczka
- wyciskanie płaskorzeźb i reliefów
- lepienie ludzików, zwierzątek itp.

  1. Wykonywanie wydzieranek i naklejanek z papieru:

- oddzieranie pasków i tworzenie prostych kompozycji
- tworzenie mozaiki
- wydzieranie początkowo narysowanych, później bez rysowania na papierze.

  1. Cięcie papieru:

- wycinanie po linii prostej, falującej i złamanej
- wycinanie dużych i małych kół
- wycinanie figur geometrycznych, rysunków konturowych.

  1. Wykonywanie prac z różnych materiałów:

- układanie z patyczków domków i płotków, z wzorem i bez
- nawlekanie na nitki koralików, owoców jarzębiny itp. rzeczy
- haftowanie na tekturkach z otworami
- układanie kompozycji z figur geometrycznych,nakrętek, patyczków.

  1. Zwijanie papieru, skręcanie kulek z krepiny.
  2. Przewlekanie i nawlekanie koralików.
  3. Zabawy klockami od dużych do bardziej precyzyjnych, mniejszych.


III. ĆWICZENIA GRAFICZNE

Proponowane ćwiczenia:

  1. Kreślenie elementów literopodobnych:
    - rysowanie ruchem ciągłym dowolnych kół
    - rysowanie elementów liter opartych na łuku, laski, półkola, ósemki
    - obrysowywanie figur geometrycznych - trójkątów, kół, itp.
  2. Malowanie kredkami konturowych rysunków:
    - zakreskowywanie
    - zarysowanie płaszczyzn.
  3. Przerysowywanie obrazków przy pomocy kalki technicznej.
  4. Kolorowanie obrazków z książeczek do malowania.
  5. Kopiowanie rysunków.
  6. Rysowanie szlaczków i wzorów z elementów liter na papierze z narysowanymi dwoma poziomymi liniami w odstępach jeden centymetr.
  7. Rysowanie pisakami sucho ścieralnymi po folii, na tablicy.
  8. Rysowanie kredą na asfalcie, na ciemnych kartkach.

 
Wszystkim dzieciom przyda się pomoc i zaangażowanie Rodziców,
nawet  tym, które nie mają trudności, ani oporów w wykonywaniu prac.

Celem tych wszystkich ćwiczeń jest wyrabianie płynności i precyzji ruchów ręki ustawionej tak jak do pisania oraz oczywiście usprawnianie obu  rąk.
Pracując z dzieckiem pamiętajmy, aby chwalić nawet małe osiągnięcia i jednocześnie zachęcać do wykonywania prac dokładnego i estetycznego.
Dodatkowym atutem w zachęcaniu dzieci do podejmowania ćwiczeń jest stosowanie różnych ciekawych, kolorowych przyborów i elementów plastycznych.

Podczas ćwiczeń zwracamy uwagę, by dziecko:

  • zajmowało prawidłową postawę siedzącą
  • miało kartkę odpowiednio oświetloną
  • prawidłowo trzymało ołówek (przybory) i właściwie układało kartkę (nie manipulowało nią).

Uwaga: bardzo dobrymi ćwiczeniami usprawniającymi sprawność dłoni są czynności samoobsługowe i porządkowe. Wspólne sprzątanie w domu, ścieranie kurzu, zamiatanie, gotowanie (lepienie pierogów, pieczenie ciasteczek), porządkowanie klocków, ubieranie lalek i siebie.

Zabawy te i czynności wyrabiają koordynację oka i ręki, ćwiczą chwyty dziecka, a przy okazji dziecko rozróżnia kształty, wielkości i kolory.

Pamiętajmy że wraz z rozwojem manualnym idzie w parze rozwój ruchowy dziecka.

Ważne jest by z dzieckiem spacerować, biegać, rzucać (szyszkami, kamyczkami), grać w piłkę, bawić się w piasku, by pozwolić dziecku pokonywać przeszkody. Kształtujemy dodatkowo rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchowej tak ważnej przy ruchach nieskoordynowanych i zaburzonych.

Ważne:

Ćwiczenia manualne zaczynamy nawet z bardzo małymi dziećmi.
Oswojenie z kredką, plasteliną, farbą  można zacząć już po 1 roku życia dziecka. Dziecko idące do przedszkola powinno wiedzieć i znać zasady posługiwania się materiałami plastycznymi.

Polecamy:

  • zabawy z gazetami: przedzieranie, cięcie, wycinanie
  • zabawy z masą solną
  • wydzieranki z papieru kolorowego
  • rysowanie kredą na asfalcie
  • kolorowanie, labirynty (wykorzystywanie książeczek dostępnych w sklepach).

Są to te elementy, które nie wymagają dużych nakładów finansowych, a sprawiają dziecku i Rodzicowi dużo uciechy oraz zapewniają dobrą zabawę.

Podajemy kilka przepisów na masę solną

Masa solna to masa służąca do modelowania różnych przedmiotów jak figurki, ozdoby, ramki itp. Wykonuje się ją z mąki, soli oraz wody. Przepisy na masę solną różnią się od siebie w zależności od przeznaczenia.

Przepis na wykonanie podstawowego przepisu na masę solną :

  • szklanka mąki
  • szklanka soli
  • 125 ml wody

Całość należy wygnieść, aż do otrzymania jednolitej i gładkiej masy. Po zakończenia lepienia przedmiotu wykonanego z masy solnej możemy pomalować go farbami akrylowymi, plakatowymi oraz ozdobić, na końcu mozna polakierować.

Przepis na masę solną przeznaczoną do wyrobu małych modeli:

  • szklanka mąki
  • 100 g mąki ziemniaczanej
  • szklanka soli
  • 150 ml wody

Przepis na masę solną przeznaczoną do wyrobu dużych modeli:

  • szklanka mąki
  • 2 szklanki soli
  • 125 ml wody

Przepis na elastyczną masę solną (wyroby, które schną na powietrzu):

  • szklanka mąki
  • szklanka soli
  • 125 ml wody
  • 2 łyżki rozpuszczonego wcześniej kleju do tapet

Masę można również barwić używając do tego naturalnych produktów t.j. kakao, cynamonu, kurkumy czy papryki. Można w czasie zagniatania masy dodać farbę plakatową, powstanie w ten sposób masa w kolorach, jakie są potrzebne do wykonania pracy. Rewelacyjnym dodatkiem do wykonywanie prac z masy solnej są wykrawacze do ciastek, takie które znajdują się w każdym domu.

Do masy solnej można dodać odrobinę oliwy, masa staje się plastyczniejsza i ładniejsza po wyschnięciu.
 

Uwaga: masa solna może wysychać naturalnie na powietrzu lub możemy ją wysuszyć w piekarniku.


 



powered by cmsimple.dk - template by cmsimple-styles.com